Versus

February 7th, 2015

Mijn enige nog levende grootouder is mijn metertje.

Ze is 86 begod, en ze ziet eruit zoals sommige mensen van 70. Ik denk dat ik ze met één hand kan oppakken en als ik haar vastpak dan voelt ze steeds brozer dan de vorige keer. Ze is nog altijd mooi gekleed en ze ruikt nog altijd naar de crèmes van vroeger.

Je zou eens met mij mee moeten kunnen gaan tot bij haar thuis. Ze woont op een bel-etage, wat wil zeggen dat zij nog al die trappen doet, meerdere keren per dag. Haar wasmachine staat op het gelijkvloers, haar living en keuken en badkamer op de eerste verdieping en de slaapkamers bevinden zich op het tweede. Trappen dat zij doet.

Mijn twee grootmoeders waren dan wel van dezelfde leeftijd, meer verschillend konden ze niet zijn.

Mijn metje – die gestorven is – was van de klassieke soort. Zorgen over de was en wat er op tafel komt ‘s middags. Blij met de maandagse wandelingen met de bejaarden en bezorgd om de achterkleindochter die vorig jaar steeds met de trein naar Brugge moest. Alleen. Er zou wel eens wat kunnen gebeuren. Toen ze hoorde dat ze op internaat mocht, was ze gerustgesteld. ‘Veel beter’, prevelde ze, ‘dat kind toch’. Ze bakte de beste pannenkoeken, de heerlijkste warme wafels en de verrukkelijkste lukken op het einde van het jaar. Mijn grootvader kopieerde haar recepten voor mij, met zijn scanner, uit het boek van de Boerinnebond. Zij schudde en zei dat ze nooit zoveel suiker zou gebruiken en hij schudde op zijn beurt omdat zij de magie van de kopie had verstoord. Ik belde veel met haar, doorheen mijn leven. Om te praten over onbenulligheden, de dochter van de buren die ziek was en het wel en wee van de familie. ‘Bedankt om te bellen, Marietje’, zei ze. Telkens weer opnieuw, elke elke elke keer.
Ze kwijnde weg toen mijn peter stierf, en mens, ik had er geen gedacht van dat zij zou treuren. ‘Het voelt alsof je je helft kwijt bent’, zei ze, en ze had dat van haar vriendin gehoord tijdens het wandelen en ze zei dat het echt zo voelde.
Ik hoop dat ik later lukken kan bakken zoals zij, en dat ik kan vertellen aan mijn dochters hoe bijzonder ze was voor mij.

Mijn meter is de moderne.
Ik vond dat toen ik klein was, en met mijn handen over haar fluwelen slaapkamerbehang ging, en vol bewondering keek naar haar tapijt keek.
Ik vind dat nog.
Ze leest de Knack, en andere tijdschriften, en ze streept dingen aan die ze interessant vindt. Ze spaart de weekendedities voor mij, en zucht als ze hoort hoe sommige vrouwen aan de haard willen blijven. Ze vertelt – vol oude honger – hoe ze moesten sparen en ze bijna geen nek meer had van het eten dat ze uit haar eigen mond spaarde. Over mijn Hollandse grootvader, haar man, die ze de laatste jaren van zijn leven zo menswaardig bezorgde dat ik er nog steeds niet goed van ben.
Ze denkt aan haar kleindochters die moslims zijn, en vindt het jammer als mijn nichtje haar hoofddoek aanhoudt bij bezoeken. In haar hoofd vecht ze tegen elke vorm van onderwerping, maar ik zeg haar dat ze dat niet hoeft te doen. Dat keuzes voor de een niet altijd keuzes voor de ander zijn.
Toen mijn peter stierf ging haar leven door, en het verdriet draagt ze stilletjes met haar mee, vol onmacht over hoe hij gevangen zat in zijn eigen lijf, de laatste jaren.

Laatst stond ze in haar keuken kip klaar te maken. Kip, gemarineerd in olijfolie en gevuld met kruiden uit haar tuin. Haar keuken is altijd een beetje een hoopje, zoals die van mij, maar de dingen die zij klaarmaakt staan in mijn lijstje van ‘beter dan dat kan eten niet zijn’. Het is niet conventioneel, de manier waarop zij kookt, en ze maakt bijzonderheden die durf etaleren. Haar keuken ontploft, net als de mijne, en later op de dag zal ze die dan rustig weer op orde zetten, als al het volk weg is.

Ik zou een week bij jou willen zijn, dacht ik stil, en al jouw recepten netjes opschrijven (wat een hel zou dat zijn, dacht ik tegelijkertijd, want ze houdt geen maat en is een rebel in de keuken) zodat ik later aan mijn kinderen kan vertellen wat een magisch mens ze was.

2 Responses to “Versus”

  1. Mieke Says:

    er tovert zich een spontane glimlach op mijn gezicht bij het lezen van je stukje . Mooi Marie en zo herkenbaar, net wat ik keer op keer ervaar. Liefs van mij …

  2. Voskosmos Says:

    Ik heb nog maar twee van je posts gelezen (deze en die van de brieven van je grootvader) en ik ben al volledig verkocht. Ik heb nog nooit iemand zo snel op mijn reader gegooid denk ik. Chapeau, ongelofelijk mooi.

Leave a Reply