Armoede

June 25th, 2013

We stonden samen aan de tafel en deelden chocomelkjes uit, om het einde van het jaar te vieren. Elk kind op school kreeg er één.

De sfeer was goed, er was wat heen en weer geloop en alle kinderen waren uitgelaten omdat de Kerstvakantie aan de deur stond.

De kinderen passeerden eerst bij ons, en later gooiden ze hun lege brikje in de grote blauwe container die ook op de speelplaats stond. Organisatie, gezelligheid, veel warmte en een hoop kinderen, dicht bij elkaar.

Plots stond er een klein jongetje aan de tafel, met donkere ogen en een veel te grote jas. Hij zei niks, nam gretig de chocomelk aan en dronk hem in één keer leeg. Ik zag hem een minuut later naar de container gaan, om zijn leeg brikje weg te gooien. Hij keek achterom en onze blikken kruisten elkaar.

Een lange rij kinderen kwam langs, we gingen op in de drukte van het gebeuren en plots stond hij daar opnieuw. Zijn donkere ogen, zijn veel te grote jas. Ik gaf hem een tweede chocomelk en deed zonder erg door. Er stonden zeker nog dertig kinderen in de rij, en ze hadden allemaal dorst.

‘Heb je dat gezien, zo’n schooiertje’, hoorde ik vlak achter mij, ‘zo twee keer komen om een chocomelkje en denken dat wij dat niet doorhebben. Tsss.’

Het was niet gemeen bedoeld, allerminst, het is lang geleden en het leek alsof het eruit was voor iemand er erg in had.

 

 

 

 

Zolang zulke reacties bestaan zal armoede gestigmatiseerd worden.

Zolang mensen op die manier reageren zullen armen aan het kortste eind trekken.

Zolang mensen bepaalde vormen van overleven zullen blijven beschouwen als één grote pot profitariaat zonder nuance, zolang zal het altijd de schuld zijn van de arme dat hij in armoede leeft.

Zolang ouders van kinderen met wie mijn kinderen opgroeien in een dergelijk wereldbeeld leven, zal armoede van tafel worden geveegd op vergaderingen op scholen, aan keukentafels en aan de schoolpoort.

Zolang mensen die het wel goed hebben zeggen dat armoede een keuze is, zullen vijfjarigen met een halve euro aan de rok van de juf hangen, in de hoop dat ze met dat geld ook een klasfoto kunnen hebben, zoals het een evidentie is voor de rest van de klas.

Zolang zal dat altijd zo zijn.

En zoals Celia Ledoux eindigt: ‘Ik voel nog steeds fantoompijn van mijn al zo lang onbestaande handicap. Maar uw handicap is groter. U beseft niet eens uw eigen luxe.’

8 Responses to “Armoede”

  1. Tony Says:

    Dat hebben we bij ons op school ook. Hongerige blikken die staren naar de broodzak in onze tas wanneer we de kinderen oppikken. Amper 3j oud. Hartverscheurend. Inzetten op jeugd, onderwijs en kinderarmoede lijken me de belangrijkste manieren om voor een mooie toekomst te zorgen, zowel voor het individu als voor de maatschappij.

  2. Himiko Says:

    Armoede is geen keuze. Mislukking en tegenslag zijn geen keuzes. Gebrek en behoefte zijn geen keuzes. Succes is geen keuze. En toch stelt onze maatschappij het leven zo voor. Ben je geen succesverhaal, wel dan heb je dat aan jezelf te danken. Eigen schuld, dikke bult. Sympathie, empathie en mededogen zijn de grote verliezers van deze tijd.

    Luxe wordt behoefte, een basisrecht voor zij die niets nodig hebben maar alles willen. Maar vreemd genoeg wordt een basisrecht zoals een sociale woning die geen aanslag op de volksgezondheid pleegt, plots in de ogen van diezelfden een luxe.

    Twee maten, twee gewichten. Ik wil graag geloven dat we het ooit met z’n allen anders zullen zien. Maar ik kan me niet van de indruk ontdoen dat we het nooit met meer dan enkelen alleen anders zullen zien…
    Want leg nu eens uit hoe, temidden van al die armoede, onze minister van asiel én armoedebestrijding 90 miljoen uit haar portefeuille trekt en terug in de regeringskas stopt. Applaus alom, kijk, dat is pas besparen. Hoera. Maar de armoedebestrijding mist de kans om met al die miljoenen mooie woorden in daden om te zetten. Hoera, ammehoela.

  3. bentenge Says:

    Dit is een interessante blogpost. En zeer neutraal. Dank je wel.
    Ik las de tekst van Celia in De Morgen, en vind het nog altijd o zo jammer dat ze het niet kon laten Dhr. De Nul erin te betrekken. Ze heeft haar eigen boodschap onderuit gehaald. Want volgens mij las ze door haar eigen bril en zonder nuance iets dat hij niet gezegd heeft. Maar dit terzijde.
    Ik vind het o zo juist wat je zegt. En ik probeer er niet tegen te zondigen door zo wieing mogelijk zwart/wit te denken. Maar armoede oplossen is een gigantisch moeilijk probleem. Ik ben er niet in thuis, verre van, dus niet gehinderd door kennis terzake denk ik dat de eerste stap een hervorming van het kindergeld is, waarbij er een systeem moet komen waardoor op zijn minst een belangrijk deel van dat kindergeld als het ware naar de kinderen vloeit (via een soort begeleidingsdienst) en niet naar de ouders (en dus naar eventuele schuldeisers). Maar dat dit heel moeilijke en gevoelige materie is, daar ben ik zeker van.

  4. Janina Modaal Says:

    Ik keek net naar “Arm Vlaanderen”, las de tekst van Celia en lees nu jouw tekst. Dat is veel voor één avond en het kruipt onder mijn vel.
    Wat is echter één avond “onrust” (in mijn hoofd) in vergelijking met de onrust die elke dag in de hoofden van al die kinderen en ouders spookt.
    Ik vind het zo moeilijk hier het juiste bij te voelen; alles voelt misplaatst en als een luxeprobleem.
    Ik ben zo blij dat ook jij hier over schrijft; elke nieuwe input zal me hopelijk helpen ooit het juiste “gevoel” en oordeel te ontwikkelen.

  5. dorien Says:

    Mijn hart breekt als ik zoiets lees, maar zoals Janina zegt: elk gevoel ruikt naar vals sentiment zolang je zelf comfortabel in de middenklasse zit. Het is moeilijk.

  6. dorien Says:

    (Ik denk niet dat het vals sentiment ís, trouwens. Maar wie aan de plezierige kant van de ongelijkheid staat, heeft wel snel een geloofwaardigheidsprobleem)

  7. Marie Says:

    Het geeft me strijdlust. Moed en durf om op een bijeenkomst van ouders te duiden wat armoede is, en waarom we heel voorzichtig moeten zijn bij waarde-oordelen. Het is veel neutraler geschreven dan ik het in werkelijkheid ervaar, Nele, ik moet schrappen en al mijn gevloek steeds weer wissen terwijl ik schrijf.
    Dorien en Janina, het is geen vals sentiment van jullie, oh neen. Het is dat het van de kant van de comfortabele middenklasse moet komen, dat er in het hoofd van de mensen een klik wordt gemaakt.

  8. dorien Says:

    Ja, waar.

Leave a Reply