Minder

October 28th, 2012

Ooit, heel eventjes, droomde ik van een groot huis.

Een huis met veel kamers, mooie ruimtes, een tuin, een garage, oh man in mijn droom had ik plaats voor alles.

Toen kwam immoweb, telden we de centen, bezochten we krotten en paleizen, en mijn droom – het was toch al een kleine – verdween stilletjes, in de hoop dat ik hem niet zou zien weggaan.

We vonden ons huis niet via immoweb, maar via de buren, en eigenlijk is het naar de normen van de modale burger waarschijnlijk te klein. Volgens mijn metje is er teveel werk aan, ik zie dat, ik zie dat als ze zo een heel klein beetje zielig naar me kijkt. Volgens mij is er ook teveel werk aan, en als ik wil daten met mijn lief, dan is het op de zolder, tussen het stof. De kinderen hebben een lexicon opgebouwd, dat bestaat uit woorden als ‘verbouwen’, ‘stof’, ‘gyproc’ en ‘hout’. ‘Mijn papa is een verbouwer,’ zegt de kleinste trots, en dan klemt ze zich vast aan zijn rechterbeen, en het lijkt voor eeuwig en altijd. Het vastklemmen hé, niet de verbouwing. Bewaar me gods.

Ik klaag wel een keer, maar niet veel. Ik zie de vriendin van de trap komen, en ik hoor iets van ‘ohmy’ en van ‘moest het bij mij zijn’ en ik ben dan altijd content dat het hier is en niet bij haar. Dat is beter voor alle partijen. Dat is vooral beter voor de echtelijke vrede hier, want ondanks het stof dat mijn lief meebrengt als hij naar beneden komt: de liefde was nog nooit zo groot. Als ik zijn accuraatheid bekijk, en de rustige ernst waarmee hij verderwerkt, dan weet ik dat het goedkomt.

Maar na drie jaar is dit stugge, hoge, smalle huis mijn paleis geworden.

Het is de bunker waarin ik veel te lang op bed kranten lees en koffie drink. Het is de plaats waar ik de kleinste voederde tot ze me helemaal had leeggezogen. Het is de plek waar veel mensen komen, en waar we feestjes geven, en etentjes, en waar mijn vrienden altijd welkom zijn. Het is het huis waarin mijn boeken schandalig lang in dozen zitten, en waarin ik – door de krapte – de helft van mijn gerief niet meer terugvind. Maar het is ook de kleine living waarin we ons trouwfeest voorbereidden, en waarin we met vijf dansen als het donker wordt.

Ik heb de lelijkste keuken van het land, mo echt, en ooit vliegt hij de deur uit, maar serieus: ik heb een goed vuur, een ongeveer goede oven en een gezellig venstertje met poezen van de buren op de inkijk.

Het is vooral de plek waarin mijn hoofd een dreun kreeg. De plaats waarin ik, in het begin voorzichtig, nadacht over alle weelde in het westen. Het is hier, aan deze tafel, dat ik besliste om nooit meer te vliegen, omwille van de impact op ons groen. Hier las ik het boek van Kobe, verslond ik dat van Dorien, las ik uren op het web over de manier waarop we met dieren omgaan. Ik werd kritisch als het over eten ging, nam nota’s, verzamelde artikels en legde alles uit aan mijn lief. Vooral dat laatste, want hij is mijn klankbord, en de meest kritische luisteraar, maar hij knikte, zei dat ik gelijk had en dat hij kon volgen. Het is ook hier dat ik besefte hoe giftig een supermarkt werkt, en hoe slecht commercie kan zijn.

Ik zag een vreselijke reportage, over een varkenszeug en de onwaardige manier waarop ze van haar biggen werd gescheiden. Het was om te kokhalzen, serieus, en ik liet van slapen omdat het me bezighield.

‘Maar ik wil het gewoon niet weten, hoor’.

Ik hoor het vaak, ik hoor het dagelijks, en ik zie hoe mensen hun vingers in de oren stoppen, hun ogen sluiten en hopen dat gruwel en zinloosheid dat zomaar verdwijnt.

Ik snap dat, compleet, maar ik kan dat niet.

Ik kan mijn kinders niet wijsmaken dat ‘we hier niks aan kunnen doen’. Ik kan niet opstaan en denken dat het ‘morgen allemaal wel beter wordt’. Ik hoor de vriendin, in haar eenvoudig keukentje in Wijtschate, met een appel in de hand. Ze zegt ‘de joens weten nie meer wuk dat dat is, ènèchten appel’, en ze had het niet door, maar dat gaf zo’n klik in mijn hoofd, dat ik haar eeuwig dankbaar blijf.

Die simpele appel, met zijn blutsen en zijn grillige vorm.

Ik wil daar wel over nadenken, mijn mijn handen en mijn ogen open.

Ik wil niet blijven doen alsof wij het hier, in het westen, meer dan andere mensen op de wereld, verdienen om een beter leven te hebben, alleen al omdat wij vinden dat wij daar recht op hebben, ‘want we werken veel’. Ik vind ook dat wij veel werken, zot veel, maar ik hoop soms keihard dat de cirkel wordt omgedraaid, en dat met twee gaan werken geen noodzaak meer wordt.

Ik ben blij dat hier geen economen lezen, die lezen de Tijd, en ik weet dat je met een één simpele klik, en een honende lach van een beursmakelaar of een bankdirecteur, kunt doen alsof ik een geitewollensok ben. Ik weet dat maar al te goed.

Maar ik krijg de verstoorde Westerse blik vol materiële afhankelijkheid niet meer verkocht.

Niet aan mijn eigen, niet aan mijn lief, en al zeker niet aan mijn kinders.

Vooral aan die laatste, ja, die nietsvermoedend dromen en nog minstens zeventig jaar te gaan hebben hier.

Ik krijg het niet meer verkocht.

 

24 Responses to “Minder”

  1. Oon Says:

    Hm. Ik volg. We hebben alles wat we moeten hebben en toch zien we vaak niet dat beter en perfecter niet noodzakelijker beter en perfecter is. Terugplooien op de basis is heel vaak een verrijking. Iets waar we gewoon zijn van vervreemd door de ratrace waar we in zitten.
    Ik kreeg ergens op een blog een hele lading commentaar over me heen, omdat ik ervoor koos om deeltijds te werken en thuis te zijn voor mijn gezin, zodat de kinderen niet van 7 uur ‘s ochtends tot 6 uur ‘s avonds op school moeten blijven. Ik snap dat dat niet voor iedereen haalbaar is, thuis zijn, maar dit is mijn keuze. Iets waar ik me niet voor wil moeten verdedigen. Want wees maar zeker dat deze keuze héél bewust was.

    Je doet dat goed, hier dingen schrijven waarover nagedacht moet worden. Ik hoop dat er veel klikken volgen in veel hoofden.

  2. Jonge Sla Says:

    Uw kinderen hebben chance met zo’n moeder. (Ik weet wel niet of we het nog ‘westers’ kunnen noemen. Er zijn nog maar heel weinig plekken op aarde waar het kapitalisme niet de toon zet, denk ik)

  3. Marie Says:

    klopt jonge sla, het is niet westers alleen.

  4. Isolde Says:

    Ik volg je helemaal Marie. Wij doen het gedwongen met minder, en dat is een enorme verrijking! Ik ben onlangs thuisverpleegkundige geworden (vooral in Wijtschate) en ik ben daardoor nóg meer met minder gaan doen; ik was dagelijks mensen in een bassintje met water uit de môre, in hun keukentje, omdat daar de stove staat. Je leert het appreciëren, het zet je aan het denken…

  5. stien Says:

    Echt. Echt waar jom. Gij zegt zo raak wat ik voel, weer maar eens!

  6. Sarah Says:

    Mo jullie hebben zo’n welkom thuis-huis. Echt!
    En nee, het heeft misschien niet de afmetingen van een een nu modaal huis voor 5 mensen, maar het heeft meer gevoel en “pies en vree” dan een huis met 5 slaapkamers, een leefruimte waar je niet teveel in mag leven met een garage voor 2 auto’s en een moto.
    En ja, ik vind wel dat er moet worden stilgestaan bij de gevolgen van routineus leven (idd. de supermarkt, en alle andere zaken die vanzelfsprekend zijn), jammer dat mensen er maar een min. of 5 bij stilstaan als het al een invloed had op hun portemonnee.
    Een beetje meer geitenwollensokkengevoel bij de economen kan nooit geen kwaad hoor. Bij niemand trouwens.
    Maar kijk ik heb gemakkelijk praten want ik vind dat ik een héél gemakkelijk leven heb tussen het stof in een huis van ons 5.
    (maar diene vlieger laten… ben ik dan te egoïstisch voor, wil nog een paar plekken zien. Ik, ik, ik)

  7. himiko Says:

    nog een chance dat wij -hier aan het andere einde des lands- niet de enige geitenwollensokken zijn. We doen er niet aan mee… aan dat hoger-sneller-meer-spel dat zich in het leven heeft geworteld. Als ‘nieuwe hippies (anderen hun woordkeuze, niet de mijne)’ gaat er hier maar één werken, leven we rustig tussen het groen en het fruit in onze tuin, en mijden we commercie zoveel mogelijk, zowel in de dagdagelijkse praktijk als op het internet.

    Hoe luxe een basisbehoefte is geworden, is niet te geloven. En hoe mensen niet inzien dat de uitspraak ‘ik heb het nodig’ eerder een ‘ik wil het gewoon bezitten’ is, is nog veel ongelooflijker. Nadenken is vermoeiend en vaak pjnlijk, ik weet dat. En gevolgen onder ogen zien, nog meer. Dat weet ik ook. Maar ooit zullen we er toch niet aan ontsnappen, denk ik dan…

  8. aandewaterkant Says:

    Ik kan hier niets aan toevoegen. Bedankt dat je zoiets eens neerschrijft…ik hoop dat het door velen zal gelezen worden!

  9. Machteld Sohier Says:

    Al die kleine eilandjes van bewustzijn hebben een niet te onderschatten uitstraling, daar ben ik zeker van. Ik heb er in ieder geval veel deugd van, heb die voortdurende prikjes nodig. En ik kreeg het natuurlijk weer te pakken van die zeug en haar biggen. Geen vlees meer mensen, geen commerce in levende wezens meer toestaan, aub…

  10. lieve Says:

    Mooi en waar… Maar ik vind de ommezwaai van het warme ideaal naar de dagdagelijkse praktijk erg moeilijk. Echt.

  11. marie Says:

    Maar ik ook, Lieve, ik ook. Het klopt alleen niet meer in mijn hoofd.

  12. Els Says:

    ik ben hier al een paar keer terug komen lezen..telkens wou ik anders reageren.
    Ik lees een terugkeer naar “het leven” as such, een zoektocht naar de echtheid van het mens-zijn, een aanklacht tegen onze materialistische samenleving met als motto: “the sky is the limit”. Ik kan mee, heb hier ook mijn idee over, denk er veel en diep over na.
    Eerlijkheid gebied me telkens opnieuw genuanceerd te denken en te handelen. Ik kan ons huidig gedachtengoed (lees hieronder materialisme/ kapitalisme) niet volledig “niet begrijpen”, zeker niet de rug toekeren. Het heeft ons gevormd, heeft ons welvaart gegeven, gezondheid, een hogere levensverwachting, een zicht op de wereld…zoveel waar we allemaal dagdagelijks de vruchten van plukken, of we nu vlees eten of niet, veel of weinig werken, vliegen of thuisblijven.
    Moeten we er ons dan volledig van afkeren en toch in stilte hier en daar iets meepikken? neen, in mijn hoofd niet. Moeten we kritisch blijven denken over onze maatschappij en over ons eigen handelen? Zeker!
    En, Marie, die prikkel geef je nog maar een keer! bedankt!

  13. marie Says:

    🙂

  14. marie Says:

    Els, jouw waarheden zijn waarheden. Ik heb ze allemaal, één voor één, overlopen voor ik dit schreef. Ik heb ze in mijn hoofd uiteengehaald, opnieuw opgebouwd, ik heb alles van alle kanten bekeken. En toch krijg ik het niet meer verkocht. Ik ken mijn eigen welvaart maar al te goed, ik pluk dagelijks de vruchten van alle goeie zaken die welvaart heeft voortgebracht. De reden dat ik op 1 november met een tas warme koffie, muziek en een stuk appeltaart voor mijn computer kan zitten, wetend dat ik geen koud zal hebben, genoeg eten en voldoende geld op mijn rekening om voort te doen zoals ik het nu doe, zijn allemaal gevolgen van die welvaart. Ik keer mij er niet volledig van af, in de hoop in stilte zaken mee te pikken. Dat is het net.
    Ik ben gewoon verschrikkelijk gegeneerd als ik rond me kijk, en als ik zie wat wij, hier in ons land, in Europa (én in Amerika, én in Azië, én in,…)evident vinden. We kappen tonnen eetbaar voedsel weg, omdat we persé mooie bananen en blinkende appels willen. We negeren dat kinderen (niet alleen kinderen, ook mensen in veel minder goede levensomstandigheden dan wij) werken voor zaken die wij normaal vinden. Nutella choco, bijvoorbeeld, om maar één simpel product te noemen. We slachten dieren op onmenselijke manieren af, en brullen luid als Fabre iets met katten doet in Antwerpen. En we vinden dit wel evident. Ook ik, ook mijn kinderen, ook die van mijn buren. Maar als je alles optelt, en eerlijk bent met jezelf, dan kun je daar toch je ogen niet altijd maar voor sluiten? Ik kan op duizend vlakken aangevallen worden, omdat mijn kinders choco eten, omdat ik gehakt bak, omdat wij kleren kopen in de HM, omdat Jan elke dag met de auto naar Brussel rijdt, omdat ik stof koop die van de andere kant van de wereld komt,…Ik ben bereid die confrontatie met mezelf aan te gaan. Ik zie het zitten om dat in vraag te stellen, om te wikken en te wegen, en vooral, om die drie dames in mijn huis waarden mee te geven die niet steunen op het hebberig, egocentrisch principe dat je zo vlug mogelijk zoveel mogelijk moet hebben. En we moeten nu ook niet doen alsof het hier niet zo is (Twee voor de prijs van één!). Dus zeggen dat we veel te danken hebben aan het kapitalisme en aan het materialisme: ja. Maar ze hebben ons tegelijk vergiftigd, blind gemaakt en vooral heel erg afhankelijk. Want o wee als wij iets moeten inboeten in het luxueuze leven dat we hebben, het is moord en brand langs alle kanten. Ook bij mij, net daarom dat ik het niet langer kan. Volgens mij kan het wel, anders gaan leven, met minder, met veel minder. Zonder ook maar één gram van geluk kwijt te spelen. Ik zie het bij kleine zaken die ik in mijn eigen leven wél doe(zo goed als geen vlees eten, minder kleren kopen, verdraagzamer zijn, evidenties overboord gooien): het werkt. Het helpt, en er is het besef dat ik die zaken niet nodig heb om gelukkig te zijn. (Dat ik een fantastische vent heb, en 3 gezonde dochters, zijn niet te verwaarlozen factoren die het mogelijk maken dat ik tijd heb om hierover te denken). Maar net de rijkdom die we in het verleden hebben verkregen, zou de trigger moeten zijn om tot een duurzamere, bewustere en vooral natuur- en mensvriendelijkere levenswijze te komen.

  15. Els Says:

    Marie,hier kan ik je helemaal volgen. Hier lees ik kritisch denken, lees ik de tweespalt tussen wat is en wat je liever zou hebben dat het is. Hier lees ik hoe je als kritisch en bewust persoon probeert om te gaan met wàt het is, bewust leven! Neen, het is niet evident en als je door denkt krijg je het niet verkocht, wil je het anders. Ik ben overtuigd dat het je rijker maakt!
    Geitenwollensokken, ik heb het er moeilijk mee omdat ik de indruk heb dat het niet genuanceerd is, ergens ook hypocriet (o wee, wat schrijf ik nu). Maar zoals jij het schrijft en ragfijn uitlegt (ik kan dat niet, daarvoor gaan mijn gedachten sneller dan ik wil) kan ik het wel begrijpen èn er mee akkoord gaan! Of ik zo denk….misschien ben ik, zonder dat iemand het ziet, ook wel een beetje geitenwollensok(dat is mijn eigenste eigen privé, niemand kan dat zien..;-))
    Weet je, we moeten dringend eens samen aan tafel zitten om écht te mijmeren over en te genieten van het leven en een oude vriendschap! x

  16. Marc Says:

    Marx is terug. En dat is een raadseltje. 10 punten voor wie weet waarom? Ik zet ondertussen koffie.

    Ik sprak een paar weken geleden met een buurman. Hij vertrekt binnen een paar maand als vrijwilliger naar Costa Rica voor een jaar. Les geven aan kinderen en meewerken aan de bouw van scholen. Betaalt zelf zijn reis en leefkosten ginder. Dat is wat he?

  17. Machteld Sohier Says:

    In de figuur van Peter Mertens misschien?

  18. marie Says:

    Maar Marc, je weet dat ik niet goed ben in raadseltjes, help mij.

  19. marc Says:

    Ik merk alleen maar dat twee van mijn favoriete dames elk tot conclusies en ideeën (bovenbouw) komen die voort komt uit de situatie waarin ze zich bevinden (onderbouw). Dat is een mooi staaltje Marx, toch? We hebben het er nog wel eens over.
    De koffie? Hoe ernstige problemen toch perse gezellig moeten zijn. Terwijl er toch misschien beter bloed zou vloeien. 🙂

  20. Marie Says:

    A, zover was ik mee. We hebben het er nog over. Ook over dat bloed.

  21. Els Says:

    @Marc: Ik hou niet zo van het gegeven dat het het hier om marxisme gaat terwijl je over de basisfilosofie en denkstroom wel gelijk hebt…Voor mij staat marxisme eerder voor de revolutie die volgde op deze denkstroom en die vind ik op het einde niet zo fraai.
    Bloed vloeien, neen dat hoeft niet, wel open en eerlijke discussie met respect voor elkeen. Gezellig moet je dat niet noemen. tenzij je gezellig definieert als respect en mildheid voor elkeen…

  22. Marc Says:

    Els: Als jij het hebt over het marxisme als historisch materialisme, dan heb je gelijk. Het is een politieke evolutie die in zijn concrete vorm niet al te fraai was. Maar de leer is de leer. “Hebben” bepaalt wat mensen denken. En dat zie ik hier op micro-niveau fraai gedemonstreerd.

    Over het bloed: Heel veel verworvenheden die we nu in ons moderne ethische en politieke denken als vanzelfsprekend ervaren zijn er gekomen door bloed, veel bloed.
    De afschaffing van de slavernij, stemrecht, vrouwenrechten, Hitler aan de deur zetten. Je kan moeilijk beweren dat het ZONDER bloed ook wel vanzelf in orde zou zijn gekomen.
    Qua milieu, machtconcentratie, grootkapitaal, noord-zuidverhoudingen bouwt de spanning zich ook op. En ik denk niet dat die door te praten zal verminderen. Maar ik hoop van wel natuurlijk. 🙂

  23. mamasha Says:

    Uw paleis Marie is één van de warmste plekskes die ik de voorbije jaren in Gent vond. Echt. En deze tekst klasseer ik onder de Marierubriek ‘met een traantje’. Je weet ons altijd zo te raken é zeg.

  24. indie rock band|best indie rock| Says:

    My brother suggested I may like this blog. He was totally right. This submit truly made my day. You can not consider just how so much time I had spent for this info! Thank you!

Leave a Reply